{"id":108506,"date":"2026-10-19T08:45:15","date_gmt":"2026-10-19T06:45:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.innobasque.eus\/?post_type=tendencias&p=108506"},"modified":"2026-10-19T08:46:41","modified_gmt":"2026-10-19T06:46:41","slug":"arriskuen-mapa-global-berria-mehatxu-gehiago-gaitasun-txikiagoa-aurre-egiteko","status":"publish","type":"tendencias","link":"https:\/\/www.innobasque.eus\/eu\/joerak\/arriskuen-mapa-global-berria-mehatxu-gehiago-gaitasun-txikiagoa-aurre-egiteko\/","title":{"rendered":"Arriskuen mapa global berria: mehatxu gehiago, gaitasun txikiagoa aurre egiteko"},"content":{"rendered":"\n

Nazio Batuek Global Risk Report<\/a> txostenaren bigarren edizioa argitaratu dute, 2026ko otsailaren eta apirilaren artean 1.300 pertsona baino gehiagori (gobernuak, enpresak, sozietate zibila eta Nazio Batuen sistema bera) egindako inkesta batean oinarrituta. Partaideek 28 arrisku global baloratu zituzten, bost kategoriatan sailkatuta: politikoak, ekonomikoak, teknologikoak, ingurumenekoak eta sozialak.<\/p>\n\n\n\n

Eskala handiko gerra baten agertokia da 2024ko lehen ediziotik gaur arte gehien hazi den arriskua: hamasei postu igo ditu hura egia bihurtzeari buruzko pertzepzioan. Inkestatutakoen %\u00a036k urtebeteko epean espero dute, eta %\u00a076k zazpi urtetan. Hala ere, txostenak beste seinale bat utzi du, ez hain agerikoa eta lotura zuzenagoarekin berrikuntzarekiko: adimen artifizialak eta teknologiak garrantzia hartu duten arren arriskuen mapan, horiek kudeatzeko gaitasuna ez dago parekatuta.

Kezka handiagoa, prestakuntza berdina<\/strong><\/strong><\/p>Txostenak ez ditu soilik arrisku kezkagarrienak neurtzen. Sistema multilaterala horiei erantzuteko zenbateraino prestatuta dagoen ere aztertzen du, hainbat faktore kontuan hartuta, hala nola eskura dagoen ezagutza, koordinazio-mekanismoak eta jarduteko gaitasuna. Zaurgarritasuna handitu egiten da arrisku bat garrantzitsutzat jotzen denean baina erantzuteko gaitasuna ez dela nahikoa ikusten denean.<\/p>\n\n\n\n

Irizpide horrekin, arrisku teknologikoak agertzen dira zaurgarrienen artean. AArekin, muga-teknologiekin eta teknologiatik eratorritako botere-pilaketarekin lotutakoak bost postu igo dira garrantzian. Gainera, aurten, AA hamar arrisku garrantzitsuenen artean sartu da Europako eta Ipar Amerikako inkestatuentzat. Erantzuteko gaitasunak, aldiz, txikia izaten jarraitzen du: aztertutako 28 arriskuetatik, botere teknologikoaren pilaketak 22. postua du prestakuntzan, AAk 24. postua, zibersegurtasunaren hausturak 26. postua eta geoingeniaritzako hondamendiek 27. postua. Inkestatuen arabera, sistema multilateralak prestakuntza okerragoa du arrisku teknologikoen artean.<\/p>\n\n\n\n

Ant\u00f3nio Guterres Nazio Batuen idazkari nagusiak hitzaurrean laburbildu du: adimen artifizialaren tankerako arlotan, berrikuntza azkarrago doa gure gobernatzeko gaitasuna baino.<\/p>\n\n\n\n

Komenigarria da emaitza horiek arretaz irakurtzea, eta txostenak berak ere ohartarazi du: sailkapenek pertzepzioak neurtzen dituzte, eta ez arriskuen bilakaera erreala. Halaber, inkestaren uneko gertakariak islatzen dituzte. Balioa edizioen arteko alderaketan dago, erakusten baitu nora doan erabakiak hartzen dituztenen kezka.

\r\n Gora egin du AAren arriskuekin lotutako kezkak, baina nazioarteko sistemak prestakuntzarik txikiena du horiek kudeatzeko.<\/em> \r\n<\/blockquote><\/span><\/p><\/p>\n\n\n\n

Arazoa ez da soilik arautzea, ulertzea baizik<\/strong><\/strong><\/p>Txostenaren diagnostikorik erabilgarriena oztopoetan dago. Bilakaera azkarreko eta zailtasun tekniko handiko arriskuei begira, hala nola AA edo desinformazioa, inkestatuek datuen eta informazioaren falta azpimarratu dute oztopo nagusi gisa, eta adierazi dute ulermen partekatua dela horiek kudeatzeko lehen urratsa. Beste arrisku ezagunago batzuetan, badakite zer egin, eta finantzaketa falta da. Teknologikoetan, arazoa ulertzea falta da oraindik.<\/p>\n\n\n\n

Txostenak badu beste \u00f1abardura bat. Desinformazioak, berehalako arrisku gisa, kanal gisa jokatzen du, eta bertatik, teknologiaren eraginak gizartera heltzen dira. AA da horrekin lotura estuena duen arriskua. Arrisku teknologikoak ez dira arlo teknologikora mugatzen: gizarte-kohesiora, politikara eta erakundeekiko konfiantzara ere zabaltzen dira.<\/p>\n\n\n\n

Proposatzen duten erantzuna ere espezifikoa da. Arrisku politikoei begira, gobernuen arteko ekintza bateratua da gakoa. AAri begira, zibersegurtasunak eta hornidura-kateak funtsezkotzat jotzen dute gobernuen eta sektore pribatuaren arteko lankidetza.

\r\n Arrisku teknologikoetan, arazoa ez da soilik arautzea: oraindik ez ditugu ulertzen haien arriskuak.<\/em> \r\n<\/blockquote><\/p>\n\n\n\n

Zer esan nahi du horrek euskal industria-ekosistemarentzat?<\/strong><\/p>Tamaina ertaineko berrikuntza-sistema batek gaitasun txikia du AAren gobernantza globalean eragiteko. Hala ere, prestakuntza-arrakala propioa murritz dezake, eta txostenak azaltzen du nola egin.<\/p>\n\n\n\n

Lehen baldintza da hobeto ulertzea aplikatu eta garatzen diren teknologiak, haien arriskuak eta eraginak. Oztopo nagusia informazio partekatuaren falta bada, ekosistemak ezagutza hori sortu eta enpresa, ikerketa-zentro eta administrazioekin partekatzeko duen gaitasuna aktibo bihurtzen da. Bigarrena lankidetza publiko-pribatua da, eta, inkestatuen arabera, erantzunik eraginkorrena da arrisku teknologikoen aurrean.<\/p>\n\n\n\n

Azkenik, txostenak prospektiba estrategikoa aldarrikatzen du egungo erabakien ondorioei aurrea hartzeko tresna gisa. Egungo testuinguruan, non arrisku teknologikoak horiek gobernatzeko gaitasuna baino azkarrago hazten diren, aurrea hartzea jada ez da jarduera osagarria, baizik eta ziurgabetasun txikiagoarekin erabakitzeko baldintza.<\/p>\n\n\n\n

Funtsezko seinalea tentsio geopolitikotik harago doa. Teknologiaren abiaduraren eta hura ulertu zein gobernatzeko gaitasunaren arteko distantzia une honetako arrisku handietako bat bilakatzen ari da.<\/p>\n\n\n

\r\n Aurrea hartzea jada ez da jarduera osagarria, baizik eta ziurgabetasun txikiagoarekin erabakitzeko baldintza. \r\n<\/blockquote>\n","protected":false},"featured_media":108508,"template":"plantillatendencias.php","area-terms":[],"ambitos":[],"class_list":["post-108506","tendencias","type-tendencias","status-publish","has-post-thumbnail","entry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.innobasque.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tendencias\/108506","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.innobasque.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/tendencias"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.innobasque.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/tendencias"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.innobasque.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/108508"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.innobasque.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"area","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.innobasque.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/area-terms?post=108506"},{"taxonomy":"ambitos","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.innobasque.eus\/eu\/wp-json\/wp\/v2\/ambitos?post=108506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}