Agencia Vasca de la Innovación, Innobasque
Innobasque, Berrikuntzaren Euskal Agentziak egindako txostena
EUSKAL ENPRESA BERRITZAILEAREN EZAUGARRIAK
Zerk bultzatzen du berrikuntza euskal enpresan?
Innobasquek, Berrikuntzaren Euskal Agentziak, eta EUSTATek, Euskal Estatistika Erakundeak, «Euskal enpresa berritzailearen bereizgarriak 2026» txostena landu dute elkarlanean. Erradiografia zehatz bat eskaintzen du lanak, Euskadiko enpresa ehunean berrikuntza bultzatzen edo galgatzen duten faktoreak zein diren agertzen baitu zehaztasun handiz.
Txostenak 2.438 enpresaren 249 aldagai aztertzen ditu, eta analisi horren bidez zehatz-mehatz erakusten du zer garrantzi eta eragin duen enpresaren tamainak, jarduera sektoreak, digitalizazioak eta egoera ekonomiko-finantzarioak berritzeko joeran. Horrez gain, enpresa berritzaileen eta ez-berritzaileen hainbat profil aurkezten ditu, eta zenbait ikasbide ateratzen ditu, bai politika publikoak eta bai enpresa-estrategiak orientatzeko.
Begirada bakarrean
Enpresa berritzailearen funtsezko alderdiak
Azterlanak berrikuntzarako joera bultzatzen duten egiturazko zenbait faktore identifikatzen ditu, eta modu enpirikoan frogatzen du enpresaren tamainak, manufaktura-industriaren sektoreak eta aurrez teknologia digital aurreratuak ezarri izanak (adibidez, hodeiaren erabilera edo zibersegurtasuna) eragiten dutela gehien joera horretan.
Txostenak profil edo «kluster» adierazgarrietan multzokatzen ditu enpresa berritzaileak eta ez-berritzaileak: adibidez, «Made in Gipuzkoa», «Zerbitzu aurreratuak» eta «Eremu erosoan dauden ETEak». Hala, argi erakusten du zein anitza den euskal enpresa ehuna sektore eta lurraldetasunari dagokienez.
Analisiak erakusten du, orobat, industria arloko enpresa berritzaile batzuek marjina gordin oso justukoak edo negatiboak dituztela epe motzera, inbertsio eta kostu operatibo handiagoak dituztelako. Hala ere, errentagarritasun positiboei eta ekoizpen-maila handiagoei eusten diete, eta, horri esker, lehiakortasun handiagoa lortzen dute epe ertain eta luzera.
De un vistazo
Txostenaren egilea
Lanaren oinarrian dauden datuak
Claves de la empresa innovadora vasca
Zer da enpresa berritzailea?
Enpresa bat berritzailetzat jotzen da produktu edo negozio-prozesu berri edo nabarmen hobetu bat sartzen duenean, konpainiaren aurreko produktu edo prozesuetatik bereizten dena eta enpresan bertan merkaturatu edo ezarri dena.
Zer enpresa-berrikuntza mota daude?
Txostenak produktu-berrikuntza eta negozio-prozesuetako berrikuntza bereizten ditu. Lehenengoan ondasun edo zerbitzu berriak edo nabarmen hobetuak sartzen dira. Bigarrenean hobekuntzak sartzen dira ekoizpenean, logistikan, informazioaren prozesamenduan, administrazioan, lanaren antolaketan, kanpo harremanetan edo marketinean.
Zer faktorek eragiten dute gehien euskal enpresen berrikuntzan?
Identifikatutako faktore nagusiak enpresaren tamaina, jarduera sektorea, teknologia digitalen ezarpena eta faktore ekonomiko-finantzario jakin batzuk dira. Bakoitzaren pisua aldatu egiten da tamainaren, sektorearen eta garatutako berrikuntza motaren arabera.
Enpresaren tamainak eragina al du berritzeko gaitasunean?
Bai. 250 langile baino gehiagoko enpresek berritzaile izateko probabilitate nabarmen handiagoa dute, eta probabilitate hori txikiagoa da 50 pertsona baino gutxiagoko konpainietan. Txostenak alde hori baliabideen erabilgarritasun handiagoarekin eta enpresa handien eskalako ekonomiekin lotzen du.
Zer lotura dago digitalizazioaren eta enpresa berrikuntzaren artean?
Digitalizazioa da enpresa berrikuntzaren motor nagusietako bat. Hodeiko zerbitzuen erabilera, informazioa automatikoki trukatzeko programak, 3D inprimaketa, enpresen sare sozialak, gauzen Internet, robotika, makrodatuak eta zibersegurtasuna berritzeko joera handiagoarekin lotzen dira.
Zer bultzatzen du berrikuntzak enpresa txikietan?
50 langile baino gutxiagoko enpresetan, manufakturakoak zein manufakturakoak ez direnetan, teknologia digitalak erabiltzea da faktore erabakigarriena. Txostenak bereziki nabarmentzen ditu hodeiko zerbitzuak, gauzen Internet eta zibersegurtasuna.
Zer bultzatzen du berrikuntzak enpresa handietan?
Manufaktura-enpresa handietan garrantzi handiagoa dute kaudimenak, egonkortasunak, kostuen egiturak eta giza kapitalaren kualifikazioak. Manufakturakoak ez diren enpresa handietan, digitalizazioa da berriro faktore nagusia, bereziki robotikaren eta hodeiko zerbitzuen bidez.
Zer alde dago produktuaren berrikuntzaren eta prozesuen berrikuntzaren artean?
Produktu berrikuntzak eredu argiagoak ditu, eta bereziki teknologia digital aurreratuak erabiltzen dituzten industria sektoreetan kontzentratzen da. Negozio-prozesuetako berrikuntza aurreikustea zailagoa da, faktore ekonomiko, teknologiko eta sektorial askoren mende baitago.
Euskal enpresa berritzailearen profil bakarra dago?
Ez. Txostenak zazpi enpresa berritzaile segmentu identifikatzen ditu, tamainaren, sektorearen, kokapenaren, digitalizazio-mailaren eta egoera ekonomiko-finantzarioaren arabera bereizita. Hiru profil dituzte aztertutako enpresa berritzaileen % 83k: «Made in Álava & Bizkaia», «Servicios avanzados» eta «Made in Gipuzkoa».
Enpresa bat digitalizatuta egon daiteke eta ez izan berritzailea?
Bai. Txostenak digitalizazio maila ertaina edo handia duten enpresa ez-berritzaileak identifikatzen ditu. Adopzio teknologikoa efizientzia irabazteko erabil daiteke, baina ez da beharrezkoa nabarmen hobetutako produktu edo negozio-prozesu berri bihurtzea.
