Aurreikusita zegoen bezala atera ez zen esperimentu batek ustekabeko aurkikuntza batera eraman du CIC energiGUNE taldea, eta potentzial handia du industria farmazeutikoarentzat. Parte-hartzaileen artean Max García-Melchor irakaslea, Ikerbasque Research Professor eta CIC energiGUNEn katalisirako modelizazio atomistiko eta molekularreko taldeko burua daude, biak Innobasque Berrikuntzaren Euskal Agentziako bazkideak.
CIC energiGUNEko ikertzaileak, energia elektrokimikoaren biltegiratzean eta bihurketan zein energia termikoaren biltegiratzean eta bihurketan erreferente den ikerketa zentrokoak, Cambridgeko Unibertsitateko, Trinity College Dublingo eta AstraZeneca farmazialarietako zientzialariekin batera, medikamentuen molekulak azkarrago, efizienteago eta jasangarriago aldatzeko aukera ematen duen argi bidez aktibatutako erreakzio kimiko berri baten garapenaren arduradunak dira. Nature Synthesis aldizkari zientifikoak dagoeneko eman du aurkikuntza horren berri.
Kasuari dagokionez, bitxia da, penizilina edo x izpiak bezalako beste aurrerapen handi batzuk bezala, ustekabean sortu dela kontrol esperimentu batean: fotokatalizatzaile bat kentzean, ikertzaileek ikusi zuten erreakzioak berdin funtzionatzen zuela bera gabe (edo hobeto). Akatsa zirudiena aurkikuntza bihurtu da, eta botikak nola diseinatzen eta fabrikatzen diren alda dezake.
Erreakzioak, “anti-Friedel – Crafts” izenekoak, karbono-karbono loturak sortzen ditu, katalizatzaile metaliko garestien eta kimiko toxikoen beharrik gabe. Praktikan, horrek esan nahi du kimikoek aldaketa espezifikoak egin ditzaketela molekula konplexuetan, hutsetik desmuntatu eta berreraiki behar izan gabe; kasu askotan, prozesu horrek hilabeteak behar izaten ditu.
Ikerketak esperimentazio kimikoa eta modelizazio konputazionala eta adimen artifiziala konbinatzen ditu, CIC energiGUNEko Max García-Melchor irakasleak gidatuta, erreakzioaren mekanismoa ulertzeko eta molekula konplexuetan non funtzionatuko duen aurreikusteko. “Teoria eta esperimentuak konbinatzeak aukera ematen digu erreakzio kimiko berriak modu eraginkorragoan deskubritzeko”, azaldu du Garcia-Melchorrek.
Aurrerapen horrek, sendagai berrien sorrera azkartzeaz gain, prozesua garbiagoa eta jasangarriagoa egitea agintzen du, energia kontsumo txikiagoarekin eta hondakin kimiko gutxiagorekin.
