The Lancet-en, Erresuma Batuan 1823an sortutako munduko aldizkari mediko eta zientifiko zaharrenetako, ospetsuenetako eta eraginkorrenetako bat, argitaratutako ikerketa batek artikulu biomedikoetan asmatutako erreferentzia bibliografikoen ugaritzeaz ohartarazten du. 2023 eta 2026 artean 2,5 milioi argitalpen zientifiko aztertu ondoren, ikertzaileek 4.000 aipu faltsu baino gehiago identifikatu zituzten pareka berrikusitako 2.810 artikulutan.
Badirudi erreferentzia horietako asko adimen artifizialeko tresnen bidez sortuak direla, aipu sinesgarriak sortzeko gai direnak —benetako autoreekin, titulu onargarriekin eta formatu egokiekin—, nahiz eta aipatutako azterketak ez diren existitzen. Fenomenoa paper mills deiturikoen jarduerarekin ere lotuta egon liteke, iruzurrezko artikulu zientifikoak ekoizten dituzten sareak.
Ikerketak, gainera, azelerazio kezkagarria erakusten du: hiru urte eskasetan, fabrikatutako erreferentzien presentzia hamabi aldiz biderkatu da. Arazoak ez dio soilik kalitate akademikoari eragiten, baita existitzen ez diren ebidentziak izan ditzaketen azterketa zientifikoen edo gida klinikoen fidagarritasunari ere.
Egileek egiaztapen bibliografikoko sistema automatikoak sartzea eskatzen dute argitalpenaren aurretik. AA sortzailearen garaian, erreferentziak daudela egiaztatzea osotasun zientifikoa zaintzeko zeregin kritiko bihurtzen hasi da.
